تقرير بحث الشيخ فاضل اللنكراني لسيدجواد حسينى خواه
38
قاعده فراغ وتجاوز (فارسى)
بحث سندى روايت : اين روايت نيز همانند روايت قبل صحيحه است . طريق شيخ طوسى رحمه الله به « احمد بن محمّد » ، طريق صحيحى است ؛ زيرا ، همانگونه كه در مشيخه تهذيب آمده است ، « احمد بن محمّد » : يا « احمد بن محمّد بن خالد برقى » است كه از روات جليلالقدر و ثقه مىباشد « 1 » ؛ و طريق شيخ رحمه الله نيز به او عبارت است از : « ما رويته بهذه الأسانيد ، عن محمّد بن يعقوب ( شيخ كلينى رحمه الله ) ، عن عدّة من أصحابنا ( كه عبارتاند از : أبو الحسن على بن ابراهيم بن هاشم القمى ، و محمّد بن عبداللَّه بن أذينه ، و أحمد بن عبداللَّه بن أميّة ، و على بن الحسين السعدآبادى ) ، عن أحمد بن محمّد بن خالد » « 2 » كه طريق صحيحى است ؛ و يا « احمد بن محمّد بن عيسى اشعرى » است كه او نيز فقيه و شيخ القميّين و از ثقات مىباشد « 3 » ؛ و طريق شيخ رحمه الله به او عبارت است از : « ما رويته بهذه الاسانيد ، عن محمّد بن يعقوب ( شيخ كلينى رحمه الله ) ، عن عدّة من أصحابنا ( كه عبارتاند از : أبوجعفر محمّد بن يحيى العطّار القمى ، و على بن موسى بن جعفر الكُمَندانى ، و أبوسليمان داود بن كورة القمىّ ، و أبوعلى أحمد بن إدريس بن أحمد الأشعرىّ القمىّ ، و أبوالحسن علىّ بن إبراهيم بن هاشم القمىّ ) « 4 » ؛ اين طريق نيز طريق صحيحى است . « الحسن بن محبوب » : شيخ طوسى رحمه الله وى را توثيق مىكند ؛ و از اصحاب امام رضا عليه السلام است « 5 » ؛ لكن نجاشى رحمه الله در كتاب خود نامى از او نمىبرد و متعرّض ترجمهى او نشده است . كشّى رحمه الله نيز او را جزء اصحاب اجماع ذكر مىكند . « 6 »
--> ( 1 ) - احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 76 ، شماره 182 ؛ محمّد بن حسن طوسى ، الفهرست ، ص 62 ، شماره 65 . ( 2 ) - محمّد بن حسن طوسى ، تهذيب الأحكام ، ج 10 ، ص 411 ، شماره 27 . ( 3 ) - احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 81 ، شماره 198 ؛ محمّد بن حسن طوسى ، الفهرست ، ص 68 ، شماره 75 . ( 4 ) - محمّد بن حسن طوسى ، تهذيب الأحكام ، ج 10 ، ص 409 ، شماره 25 . ( 5 ) - ر . ك : محمّد بن حسن طوسى ، الفهرست ، ص 96 ، شماره 162 ؛ سيّد ابوالقاسم موسوى خوئى ، معجم رجال الحديث ، ج 5 ، صص 89 - 106 ، شماره 3070 و 3071 . ( 6 ) - محمّد بن حسن طوسى ، اختيار معرفة الرجال ، المعروف برجال الكشّى ، ص 599 ، شماره 1050 و ص 623 ، شماره 1094 و 1095 .